Ìtàn Ìpilẹ̀ṣẹ̀ àti Ìdàgbàsókè Pípé ti Ètò LOTO Títìpa àti Àmì
I. Ipele oyun: Awọn iṣe aabo eniyan ni ibẹrẹ (Ibẹrẹ ọrundun 20 - 1960s)
Èrò “ìdènà ìdènà” kọ́kọ́ farahàn nínú iṣẹ́ ọkọ̀ ojú irin.
Ní òpin ọ̀rúndún kọkàndínlógún sí ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún ogún, nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ tí ń ṣe àtúnṣe ojú irin ń tún àwọn ibi tí wọ́n ń yípadà àti àwọn àpótí ìṣàkóso àmì ṣe, wọ́n máa ń fi àwọn ìdábùú ti àwọn àpótí ìyípadà náà, wọ́n sì máa ń fi ọwọ́ kọ àwọn àmì ìkìlọ̀ láti dènà àwọn ẹlòmíràn láti ṣe àṣìṣe. Èyí ni àpẹẹrẹ àkọ́kọ́ ti èrò Tagout + Lock tí ó rọrùn.
Awọn Igbese Ikilọ Ti o Rọrun ni Ile-iṣẹ Ibẹrẹ
Lẹ́yìn ìdàgbàsókè kíákíá ti ilé iṣẹ́, àwọn ìjànbá bíi ìfọ́ ẹ̀rọ àti ìkọlù iná mànàmáná máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí wọ́n bá ń tún àṣìṣe ṣe ní àwọn ibi iṣẹ́ ìtẹ̀wé, aṣọ, àti ẹ̀rọ. Àwọn ilé iṣẹ́ nìkan ló máa ń lo àwọn ìlà ìwé àti pákó igi gẹ́gẹ́ bí àmì ìkìlọ̀ láti rán wọn létí pé kí wọ́n dá ẹ̀rọ náà dúró, ṣùgbọ́n kò sí àwọn ẹ̀rọ ìdènà ara, àwọn àmì ìkìlọ̀ náà sì rọrùn láti yọ kúrò tàbí kí wọ́n fojú fo wọ́n, èyí sì máa ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjànbá.
Àṣà ìdènà tí ó rọrùn tí ilé iṣẹ́ náà bẹ̀rẹ̀
Àwọn ilé-iṣẹ́ ìṣẹ̀dá ńlá kan dá àwọn ìlànà inú ilé sílẹ̀ fúnra wọn: Kí wọ́n tó ṣe àtúnṣe, wọ́n á yọ ìyípadà pàtàkì kúrò, wọ́n á sì fi ìdènà lásán ti ìdènà náà, ṣùgbọ́n kò sí ìlànà ìṣọ̀kan, kò sí ìdènà ààbò pàtó, kò sì sí irinṣẹ́ ìdènà ènìyàn púpọ̀. Iṣẹ́ tí a ṣe láìsí ìlànà ni èyí, kò sì sí ètò tí a ṣe déédé.
II. Ofin N gbe Ipele Kalẹ: Igbega Ofin nipasẹ Awọn Ajalu Ipalara ti o ni ibatan si Iṣẹ ni Orilẹ Amẹrika (1970 – 1988)
1. Ìpìlẹ̀ Òfin Ìpele Gíga: Òfin Ààbò àti Ìlera Iṣẹ́ ti ọdún 1970
Àwọn ìwádìí ìpalára ilé iṣẹ́ ní Amẹ́ríkà ní àwọn ọdún 1960 jẹ́ ohun ìyanu. Ní ọdún 1970, gbogbo orílẹ̀-èdè náà ní ìpíndọ́gba ikú àwọn òṣìṣẹ́ 14,000 láti inú àwọn ìpalára tí ó ní í ṣe pẹ̀lú iṣẹ́ àti àwọn mílíọ̀nù àwọn ìpalára líle koko. Ní ọdún kan náà, Nixon fọwọ́ sí Òfin OSH, ó gbé OSHA kalẹ̀ – Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà fún Ààbò àti Ìlera Iṣẹ́, èyí tí ó fún ìjọba ní agbára láti fi àwọn ìlànà ààbò ilé iṣẹ́ múlẹ̀. Àlàyé gbogbogbòò ti òfin náà ti béèrè fún àwọn ilé iṣẹ́ láti ṣàkóso ewu ìbẹ̀rẹ̀ ohun èlò àìròtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n kò sí àwọn ìlànà LOTO pàtó kan.
2. Ẹgbẹ́ Àwọn Orílẹ̀-èdè Ń Tipa fún Ìdásílẹ̀ Àwọn Ìlànà Tó Pàtàkì (Key Node ní ọdún 1979)
Nínú iṣẹ́ ìṣẹ̀dá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, ọ̀pọ̀ àwọn òṣìṣẹ́ ìtọ́jú ló kú nítorí pé wọn kò ti àwọn orísun agbára mọ́, wọ́n sì fi àṣìṣe bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà. Àròpọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ikú méjìlélógún ló wáyé ní ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ nìkan. Ẹgbẹ́ Àwọn Òṣìṣẹ́ Ọkọ̀ Ayọ́kẹ́lẹ́ ti United Automobile (UAW) bẹ OSHA láti ṣe àgbékalẹ̀ ìlànà ìgbà díẹ̀ kan pàtó láti ṣàkóso ìyàsọ́tọ̀ agbára eléwu àti ìlànà ìdènà ìdènà. Ìṣàkóso Ààbò àti Ìlera Iṣẹ́.
OSHA gba ìbéèrè náà, ó sì tú ìkéde ìlànà LOTO jáde ní ọdún 1980 lẹ́yìn ọdún mẹ́jọ tí wọ́n ti ń ṣe ìwádìí, ìgbọ́rọ̀ gbogbo ènìyàn, àti ìbẹ̀bẹ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé iṣẹ́. Àwọn ìṣirò tó wà ní ìpele tó lé ní 10,000 tí wọ́n ti ṣe àtúnṣe ní gbogbo orílẹ̀-èdè náà fi hàn pé ó lé ní ìdajì àwọn ìjamba ikú ẹ̀rọ ló jẹ́ nítorí àìlè ya agbára tó léwu sọ́tọ̀.
III. Ìṣètò Àgbáyé Ìbí: Ìmúṣẹ Àwọn Òfin LOTO Pàtàkì ní ọdún 1989
Ìtújáde Àwọn Òfin Pàtàkì
Ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹsàn-án ọdún 1989, OSHA ṣe àgbékalẹ̀ ìlànà ìjọba àpapọ̀ 29 CFR 1910.147 “Ìṣàkóso Agbára Eléwu (ìdènà ìdènà)”. Wọ́n ṣe é ní kíkún ní ọjọ́ kejì oṣù kíní ọdún 1990. Èyí ni ètò LOTO àkọ́kọ́ tó péye tí ó sì ní àṣẹ lábẹ́ òfin ní àgbáyé, èyí tó fi hàn pé wọ́n ti ṣe àtúnṣe LOTO láti àwọn iṣẹ́ tó wà káàkiri sí ìlànà ààbò tó pọndandan lábẹ́ òfin.
Ìṣẹ̀dá Ìṣẹ̀dá Àkójọpọ̀ Ìmọ̀-ẹ̀rọ (Ìṣẹ̀dá Ìlànà LOTO Òde-Òní)
Ṣe ìyàtọ̀ láàrin àwọn àmì ìkìlọ̀ tí a fi ń dènà ìdènà ara: Àwọn àmì ìkìlọ̀ jẹ́ ìrànlọ́wọ́ lásán, àti pé àwọn ìyípadà agbára pẹ̀lú àwọn ihò ìdènà gbọ́dọ̀ jẹ́ tipátipá;
Ṣàlàyé gbogbo ìlànà tí a gbé kalẹ̀: Dáwọ́ dúró – Gé agbára kúrò – Tú agbára tó kù sílẹ̀ – Títìpa àmì – Dánwò láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀;
Ṣe àtúnṣe sí àwọn irinṣẹ́ pàtàkì: àwọn ìdènà ààbò ara ẹni, àwọn ìdènà gígùn (ìdènà onípele-ọ̀pọ̀), àwọn ìdènà ìfọ́mọ́, àwọn ìdènà fáìlì, àwọn àmì ìkìlọ̀, àwọn ibùdó ìṣàkóso ìdènà àárín gbùngbùn; Àwọn ohun tí a béèrè fún ìdánilẹ́kọ̀ọ́, àwọn àyẹ̀wò déédéé, ìtọ́jú ènìyàn púpọ̀ pẹ̀lú ètò ìdènà ẹnìkan, yíyọ ewu ṣíṣí sílẹ̀ àti ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kúrò pátápátá láti ọwọ́ ẹnìkan ṣoṣo.
4. Ṣíṣe Àgbékalẹ̀ Àgbáyé àti Ìdàgbàsókè Àgbègbè
Atẹle ni akoko kanna ni Yuroopu ati Amẹrika
Àjọ European Union ti ṣe àgbékalẹ̀ ìlànà ààbò ẹ̀rọ 2009/104/EC, tí ó ní ìlànà ìyàsọ́tọ̀ agbára LOTO ti OSHA nínú pátápátá, tí ó sì ń ṣe àgbékalẹ̀ ìdènà àti àmì ìdámọ̀ ní àwọn ilé iṣẹ́ Europe ní gbogbo ìgbà; Kánádà àti Australia tún ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ìlànà ààbò tó dọ́gba pẹ̀lú wọn ní àkókò kan náà.
Ṣáínà ṣe àgbékalẹ̀ àti ṣíṣe àwọn ìlànà orílẹ̀-èdè
Lẹ́yìn ọdún 2000, àwọn ilé-iṣẹ́ ńláńlá láti òkèèrè, àwọn ilé-iṣẹ́ kẹ́míkà, agbára, àti ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ ní China ni wọ́n kọ́kọ́ ṣe àgbékalẹ̀ ìṣàkóso LOTO;
Ní ọdún 2017, wọ́n ṣe àgbékalẹ̀ ìpele orílẹ̀-èdè GB/T 33579-2017 “Ààbò Ẹ̀rọ – Àwọn Ọ̀nà fún Ìṣàkóso Agbára Ewu: Títìpa Àmì”, èyí tí ó fi LOTO kún àwọn ohun tí a nílò fún ìṣètò ìṣelọ́pọ́ ààbò ilé, àti ṣíṣe ẹ̀wọ̀n ààbò ilé-iṣẹ́ pípé pẹ̀lú àwọn ìdè gígùn, àwọn ìdè ìṣàkóso, àti gbogbo àwọn ìdè ààbò.
5. Ìlànà pàtàkì ti Ìbí Ètò náà
A kò ṣe ètò LOTO láti inú afẹ́fẹ́ lásán; a dá a sílẹ̀ nípasẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjànbá ikú lásìkò ìtọ́jú, ìgbéga àwọn ẹgbẹ́ òṣìṣẹ́, òfin ìjọba, àti pípèsè àwọn irinṣẹ́ tí a gbé kalẹ̀:
Gbígbẹ́kẹ̀lé àwọn ìránnilétí ọ̀rọ̀ ẹnu àti àmì ìwé nìkan kò lè dènà àìbìkítà ènìyàn.
Ó ṣe pàtàkì láti gbẹ́kẹ̀lé àwọn ìdènà ara láti ṣe ìdènà tí kò ṣeé kọjá;
Nínú àwọn ipò ìtọ́jú ènìyàn púpọ̀, lílo àwọn ìdènà ìfàgùn ń mú kí ìdènà wáyé, ó sì ń dènà ìbẹ̀rẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ àìròtẹ́lẹ̀.
Ibudo titiipa ti aarin (Ibùdó Ìtọ́jú Títìpa) ni a pese gẹgẹbi ojutu lati koju awọn aaye iṣoro iṣakoso ti awọn irinṣẹ ti o tuka ati iwọle ti ko ni irọrun, idilọwọ awọn oṣiṣẹ lati fo ilana titiipa.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹfà-13-2026

